Obecność krwi w kale jest zawsze sygnałem alarmującym. Krwawienie, którego nie widać na zewnątrz często niesie poważne skutki zdrowotne. Masywny krwotok skończyć się może nawet śmiercią pacjenta, kiedy w porę nie wdroży się odpowiedniego leczenia. Z kolei powolne podkrwawianie doprowadza w końcu do ciężkiej anemii i wyniszczenia organizmu.
Przyczyn krwawienia z przewodu pokarmowego jest wiele. Najczęstszymi są:
stany zapalne błony śluzowej żołądka i dwunastnicy;
choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy i dwunastnicy;
żylaki przełyku;
żylaki odbytu (hemoroidy);
nieswoiste choroby zapalne jelit:
- choroba Leśniowskiego-Crohna
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego
choroby zakaźne;
polipy i uchyłki jelita grubego;
nowotwory przewodu pokarmowego.
Obecność świeżej i żywo-czerwonej krwi w stolcu może świadczyć o masywnym krwawieniu w przewodzie pokarmowym. Najczęściej jednak pochodzi ona z uszkodzonych żylaków odbytu (hemoroidów). Każda taka sytuacja wymaga dokładniejszej diagnostyki lekarskiej.
Krew utajoną w stolcu można wykryć tylko za pomocą prób chemicznych. Kiedy badać kał na krew utajoną? Badanie powinno się zrobić zawsze wtedy, gdy uległ zmianie tryb oddawania stolca: nagłe pojawienie się i utrzymywanie przez wiele dni (a nawet tygodni) biegunki lub zaparć, pojawienie się stolca ołówkowato- cienkiego lub w postaci bobków. Badanie kału na krew utajoną powinno dotyczyć wypróżnień z przynajmniej trzech kolejnych dni. Do specjalnych pojemniczków zbiera się niewielkie (wielkości ziarna fasoli) ilości kału i oddaje do badania laboratoryjnego. Próbki kału można przechować przez parę dni w lodówce (oczywiście w szczelnie zamkniętym naczyniu) i zanieść do badania trzy naraz. Istnieją też pojemniki z bagietką, którą codziennie przez kilka dni zanurza się w stolcu i dopiero taką łączna próbkę oddaje się do badania. Pewnym uproszczeniem mogą być nowsze testy na krew utajoną, które można samodzielnie wykonać w domu. W niektórych krajach, w niektórych grupach społecznych, testy na krew utajoną wykonuje się rutynowo u zdrowych ludzi, którzy przekroczyli 50 rok życia. Badanie to ma wówczas na celu przesiewowe wykrywanie zmian nowotworowych w obrębie jelita grubego.